|
|
| Oblatany:
11.08.1933 (1934) [1935] {czerwiec
1936}*
Rozpiętość skrzydeł: 17 {17,6} m
Wysokość:
1,85 m Profil skrzydła: IAW-336 na IAW-192 Ciężar własny: 149 (160) [156] {152} kg Ciężar całkowity: 226 (235) [235] {237} kg
Obciążenie
powierzchni: 13,7
(41,2) [14,2] {14,2}
kG/m²
Współczynniki obciążeń: 5,25 g
UWAGA - dane bez nawiasu dotyczą prototypu - dane w ( ) nawiasie dotyczą SG-3 / 34 - dane w [ ] nawiasie dotyczą SG-3 / 35 - dane w { } nawiasie dotyczą SG-3 / 36 |
 Foto ze zbiorów Tomasza Koseckiego Szybowiec na starcie na szczycie Jodłowca, zdjęcie wykonane w 1937 r za skrzydło trzyma L. Kwiatkowski |
| SG-3 był następcą
szybowca SG-28. Ta nowa konstrukcja inż. Szczepana Grzeszczyka powstała
w 1933r. Niedługo po oblocie, jeszcze w 1933r. został na nim ustanowiony
nowy rekord polski w długotrwałości lotu - 11 h i 58 min. Po wprowadzeniu
drobnych poprawek szybowiec ten wszedł do produkcji seryjnej pod oznaczeniem
SG-3/34. Kolejne zmiany prowadziły do oznaczenia SG-3/35 aż wreszcie najpoważniejszą
i ostatnią zmianę wprowadzono w 1936 r. zmieniając formę skrzydeł na tzw.
"łamane" w kształcie litery M i oznaczenie na SG-3bis/36. W klasie szybowców
wyczynowych SG-3 został w latach 1937-38 wyparty poprzez znakomity PWS-101.
Zbudowano łącznie ok. 20 szybowców.
Kadłub wręgowo-podłużnicowy, kryty sklejką. Płat dwudzielny, z jednym dźwigarem, do dówigara kryty sklejką, poza dźwigarem płótnem. No i jeszcze cytat fragmentów artykułu o szybowcach Szczepana Grzeszczyka: ARTYKUŁ mgr inż.. A. Glassa Technika Lotnicza i Astronautyczna nr 2 1976 r. str. 29 - 32 Z DZIEJÓW POLSKIEJ TECHNIKI LOTNICZEJSzybowce SG Szczepana GrzeszczykaMgr inż. ANDRZEJ GLASS Inicjator rozwoju naszego szybownictwa w 1928 r., znany pilot szybowcowy i samolotowy oraz inżynier lotniczy (późniejszy kierownik działu prób w locie w Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa i kierownik działu prototypowego Państwowych Zakładów Lotniczych) był konstruktorem całej rodziny szybowców wyczynowych SG. Pierwszy z nich — SG-21 z 1931 r. i drugi — SG-28 wzięły udział w zawodach w Rhon w 1932 r. Najbardziej znany SG-3 z 1933 r. miał kilka wersji i był budowany seryjnie. Ostatnim jego szybowcem był SG-7 z 1937 r. SG-3. W dniu 11 sierpnia 1933 r. inż. S. Grzeszczyk oblatał na lotnisku mokotowskim w Warszawie szybowiec wyczynowy SG-3, będący rozwojową odmianą szybowca SG-28. Płat SG-3 otrzymał nieco mniejszą rozpiętość i powierzchnię, lecz równoczesne zmniejszenie cięciwy maksymalnej z 1,5 do 1,4 m pozwoliło na utrzymanie wydłużenia płata bez zmian. Kształt kadłuba został zmodyfikowany, usterzenie także. Prototyp SG-3 został zbudowany w Warsztatach Szybowcowych A. Kocjana w Warszawie. Projektowanie szybowca rozpoczął S. Grzeszczyk w marcu 1933 r. Dokumentacja konstrukcyjna została opracowana przy współudziale inż. H. Kartasińskiego z PZL. Według obliczeń doskonałość szybowca miała wynosić 26,8. Prototyp o numerze rejestracyjnym 156 od późniejszych egzemplarzy seryjnych odróżniała osłona kabiny o drewnianym szkielecie i wydłużona do przodu. SG-3 był konkurentem szybowca CW-5 bis, zbudowanego w tym samym roku. Na SG-3 P. Mynarski 30.X1933 r. ustalił nowy krajowy rekord długotrwałości lotu — utrzymując się w Bezmiechowej w powietrzu przez 11 h 58 min.
Dobra ocena prototypu spowodowała
szybkie przygotowanie ulepszonej wersji seryjnej, oznaczonej SG-3/34. Pierwszy
jej egzemplarz o numerze rejestracyjnym 184 zbudowano pod koniec 1933 r. Wersja
ta miała skróconą osłonę kabiny, ze szkieletem z rurek stalowych oraz skrócone o
0,35 m lotki o zmienionej szerokości. W czerwcu 1934 r. B. Baranowski wziął
udział na SG-3/34 w rajdzie ze Lwowa do Bukaresztu i z powrotem, na holu za
samolotem RWD-8.
Rozbity prototyp SG-3 został w
trakcie remontu przerobiony, stając się pierwszym egzemplarzem nowej wersji SG-3
bis/35, lecz zachowując numer rejestracyjny 156. Wersja SG-3 bis/35 miała kabinę
jak SG-3/34 i otrzymała płat trapezowy, bez części przykadłubowej o stałej
cięciwie (jak poprzednio .SG-3). Pierwszy od nowa zbudowany SG-3 bis/35 nosił
numer rejestracyjny 247, a dalsze egzemplarze seryjne numery od 436. Na
pierwszym egzemplarzu SG-3 bis/35
W 1936 r. powstała ostatnia odmiana
tego szybowca, oznaczona W V Krajowych Zawodach Szybowcowych w Inowrocławiu (5—15.VIII 1937) wzięło udział sześć SG-3 bis i jeden SG-3. Pierwsze miejsce zajął T. Góra na SG-3 bis/36, następne „Esgiegi" znalazły się na szóstym i dziewiątym miejscu. W 1937 r. pojawiły się nowe szybowce, m.in. wysokowyczynowy PWS-101, który stał się pierwszą gwiazdą w naszym szybownictwie, odsuwając SG-3 bis na dalszy plan. W VI Krajowych Zawodach Szybowcowych w Masłowie (10—22.VII 1938) wzięło udział pięć SG-3 bis 36 i trzy SG-3 „proste". Na najlepszym, ósmym miejscu znalazł się M. Lewandowski na SG-3 bis/36. Na taki wynik wpłynął także wprowadzony w trakcie zawodów zakaz wykonywania na „Esgiegach" lotów chmurowych w związku z ustaleniem przez Instytut Techniczny Lotnictwa wyższego niż uprzednio .wymagano - współczynnika –obciążenia dopuszczalnego dla lotów bez widoczności ziemi. Został on podniesiony do 6, zaś dla tych szybowców zawierał się w granicach 5,25 -5,47. Szybowców SG-3 łącznie zbudowano około 20 sztuk. Prócz prototypu było wykonane średnio po sześć sztuk wersji SG-3/34, SG-3 bis/35 i SG-3 bis/36. Budowę jednego SG-3/34 podjął Aeroklub Poznański. Szybowce te były użytkowane do wybuchu wojny we wrześniu 1939 r., kiedy uległy zniszczeniu. Jeden egzemplarz SG-3 bis/36 latał w Atenach, a jeden był ofiarowany Bułgarii przez PZL w 1937 r. Konstrukcja SG-3Jednomiejscowy szybowiec wyczynowy konstrukcji drewnianej o układzie wolnonośnego górnopłata. Kadłub o przekroju owalnym zwężonym u dołu, półskorupowy, trójpodłużnicowy z pokryciem ze sklejki. Fotel pilota dostosowany do spadochronu plecowego. Tablica przyrządów wyposażona w prędkościomierz, wysokościomierz, wariometr, busolę i zakrętomierz. Płoza przednia jesionowa, amortyzowana dętką gumową, płoza tylna - metalowa. Z przodu kadłuba hak do startu z lin gumowych i zaczep do holu za samolotem. W przedzie kadłuba otwory służące jako uchwyty przy podnoszeniu szybowca. Przed kabiną dysza prędkościomierza i wariometru oraz dysza napędu zakrętomierza. Z lewej strony kadłuba, pod skrzydłem, drzwiczki pomieszczenia na barograf. Płat dwudzielny, jednodźwigarowy, z kesonem krytym sklejką, sięgającym do dźwigara. Mocowanie płata — jak we wszystkich szybowcach Grzeszczyka — czterema sworzniami. Okucie główne — na dźwigarze, okucie przednie — na wzmocnionej listwie krawędzi natarcia. Część zadźwigarowa płata kryta .sklejką. W SG-3 „prostych" profil u nasady IA-W336 przechodzący w IA-W192 na końcu skrzydła. Profil SG-3 bis/36 IA-W100 u nasady, IA-W248 po środku i IA-W192 na końcu skrzydła. Statecznik pionowy integralny z kadłubem. Usterzenie poziome płytowe, dwudzielne, mocowane na rurze stalowej stanowiącej oś obrotu steru. Stery do dźwigarka kryte sklejką, za dźwigarkiem — płótnem. Napęd lotek i sterów — linkami. Malowanie. Pokrycie drewniane malowane lakierem bezbarwnym, płócienne pokrycie — cellonowane. |
No i jeszcze na koniec zdjęcia modelu "SG-3bis / 36", który w Tęgoborzy 28.04.2002 na odbywających się tam zawodach wygrał w kategorii najlepiej wykonanego modelu szybowca przed 1950r.
|
| Tu
prośba o uzupełnienia i uwagi !
Strona aktualizowana: 29.03.2007 |
