|
SZD-15 "Sroka"
powstał jako szybowiec mający być następca
treningowego Komara. W SZD "rozpisano konkurs" na nazwę
nowego szybowca. Zwyciężyła (jak na tamte czasy przystało) nazwa "Pionier" .
Dopiero pod koniec budowy prototypu zmieniono ją na "Sroka". Konstrukcja inż. Z. Badury
wykonana została na zamówienie
Ligi Przyjaciół Żołnierza. Jest to jednomiejscowy szybowiec treningowy o
drewnianej konstrukcji. Oblotu prototypu o numerze rej. SP-1598
dokonał pilot oblatywacz inż. Stanisław Skrzydlewski, na lotnisku w Bielsku. Po
próbach dokonano wielu zmian konstrukcyjnych. Zmieniono kabinę, która nawet dla
najwyższego pilota była za wysoka, zmieniono kształt burt kabiny, by zwiększyć
swobodę poruszania się na wysokości łokci. Prototyp wykazywał znaczną nadskuteczność steru kierunku, dolny zaczep
należało przenieść o kilkadziesiąt milimetrów do przodu. Należało również
wzmocnić za wiotką konstrukcję przodu kadłuba. Drugi prototyp o oznaczeniu
SZD-15-2 "Sroka", mający rejestrację SP-1667 został oblatany 01.02.1957. W
wyniku prób i testów postanowiono znowu wprowadzić zmiany. I tak przesunięto
płat do tyłu o 70 mm, zwiększono zakres wychyleń steru wysokości, obniżono burty
kadłuba w celu ułatwienia wsiadania, zmieniono położenie kółka podwozia. Ponadto
wprowadzono jeszcze wiele drobniejszych zmian w celu ułatwienia eksploatacji.
Pierwszy egzemplarz seryjny SZD-15A "Sroka" (SP-1718)
oblatano 31.08.1957r. Egzemplarz ten w trakcie oblotu nie był jeszcze pomalowany. Szybowiec
okazał się wyjątkowo poprawny w pilotażu, mając zwrotność podobną do tej jaką
wykazywała się "Mucha 100" i ogólne cechy podobne do
"Czapli". Wyprodukowano
łącznie 2 prototypy i następnie serię 20
szt. Nie była to jak na tamte już czasy
konstrukcja postępowa. "Sroka" ustępowała
"Komarowi" we własnościach
lotnych, szczególnie w słabej termice. W szkoleniu też nie
okazał się zbyt użyteczny. Po czasie, błędnymi okazały się założenia techniczne
i polityka sprzętowa LPŻ. W owych czasach SZD była już
w stanie wykonać szybowiec nowocześniejszy jakim był n.p. SZD-16
"Gil".
"Sroki" rozdzielono po Aeroklubach gdzie były przez wiele lat używane. |